Najpiękniejsze cerkwie w Polsce. 25 urokliwych cerkwi na zdjęciach fotoreporterów i przyjaciół naszemiasto.pl

OPRAC.:
Maciej Gładysiewicz
Maciej Gładysiewicz
Wybudowana w latach 1880-1884 z funduszy najbogatszych łódzkich fabrykantów wg projektu Hilarego Majewskiego. Mimo iż inicjatorem budowy był rosyjski gubernator, cerkiew nie podzieliła losu wielu wybudowanych pod auspicjami rosyjskich zaborców świątyń prawosławnych. Nie została przekształcona w kościół katolicki, nie została rozebrana jak cerkiew św. Michała Archanioła w Warszawie. W okresie międzywojennym z powodzeniem spełniała zadania świątyni prawosławnej społeczności w Łodzi. W 1951 cerkiew zyskała rangę soboru, stając się katedrą diecezji łódzko-poznańskiej. Gruntownie odnowiona na początku XXI wieku. (Oprac. na podstawie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Sobór_św._Aleksandra_Newskiego_w_Łodzi) Fot. Piotr Kamionka
Cerkiew od stuleci jest tradycyjnym elementem polskiego krajobrazu, tak jak społeczności prawosławne i greckokatolickie są tradycyjną częścią religijnej mapy Polski. Stoją w większości polskich miast, te najpiękniejsze znajdziemy jednak w miejscach, gdzie prawosławie było w historii religią najsilniejszą - na wschodzie. Stąd w przeglądzie 25 najpiękniejszych cerkwi sfotografowanych przez naszych dziennikarzy przeważają świątynie z Małopolski, Podkarpacia, Roztocza, czy Podlasia. Ale jest też kilka niespodzianek.

Warto pamiętać, że jeszcze w XVI wieku wywodzące się z języka greckiego słowo "cerkiew" odnosiło się w potocznej polszczyźnie do świątyń właściwie wszystkich wyznań obecnych w Rzeczypospolitej. Definitywne rozróżnienie tych pojęć i dedykowanie cerkwi do religii kościołów Wschodu postępuje od początku XVII stulecia. Najstarsza zachowana cerkiew na ziemiach polskich wybudowana została na początku XV wieku pod wezwaniem św. Onufrego w Posadzie Rybotyckiej w dzisiejszym powiecie przemyskim. Mamy w swoim przeglądzie kilka niewiele młodszych lub - zdaniem innych historyków - aspirujących do tego miana.

Cerkwie w Polsce

Cerkwie i cerkiewki na ziemiach polskich urzekają swoim niepowtarzalnym wdziękiem wywodzącym się wprost od greckich budowniczych z Konstantynopola, którzy byli prekursorami tego typu budownictwa przede wszystkim na Wschodzie. Im dalej na zachód, tym rozmach budowniczych słabł, topniały możliwości finansowe fundatorów i w efekcie wielkie murowane budowle z głębi Rosji kontrastują z fenomenem drewnianego budownictwa świątynnego na pograniczu Rosji i ziem polskich, na pograniczu prawosławia i katolicyzmu.

W lekko stronniczym doborze najpiękniejszych - naszym zdaniem - polskich cerkwi znajdziecie Państwo 25 obiektów, sfotografowanych wyłącznie z zewnątrz. W większości to drewniane wiejskie cerkwie ze wschodnich i południowych rubieży naszego kraju, ale sięgnęliśmy także po przykłady monumentalnej architektury murowanej z największych polskich miast. Są też budowle z historią sięgającą ostatnich dziesięcioleci, a nawet rodzynek, którego budowa wciąż się nie zakończyła.

Najpiękniejsze cerkwie w Polsce. 25 urokliwych cerkwi na zdj...

Tematem na osobną, równie imponującą galerię, są bez wątpienia przebogate wnętrza cerkwi. Dotrzeć do nich niełatwo, zebrać w reprezentatywny przegląd jeszcze trudniej, jako namiastkę tematu, do którego być może przymierzymy się niebawem prezentujemy wnętrza cerkwi, które nie znalazły się w podstawowym przeglądzie.

Najpiękniejsze cerkwie w Polsce. Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu

Należy do najlepiej zachowanych cerkwi łemkowskich w Polsce. Wewnętrzne ściany zdobi polichromia architektoniczna i figuralna wykonana przez polskiego malarza Michała Bogdańskiego w 1904 roku. Przykład poniżej na zdjęciu Haliny Gajdy.

Cerkiew w Kwiatoniu

Najpiękniejsze cerkwie w Polsce. Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy w Białym Borze

Wybudowana w latach 1992–1997 według projektu profesora Jerzego Nowosielskiego. Wpisana do rejestru zabytków zaledwie rok temu, w 2019. Tym samym świątynia stała się najmłodszym zabytkiem prawnie chronionym w Polsce nie mając nawet ćwierć wieku!

Oczywiście nie stało się tak bez powodu. Białoborska cerkiew została zaprojektowana – we współpracy z architektem Bogdanem Kotarbą - przez zmarłego w roku 2011 profesora Jerzego Nowosielskiego, malarza, z pochodzenia Łemka. Był jednym z najbardziej cenionych pisarzy ikon w Polsce i nie tylko, a jego dzieła inspirowane są sakralną sztuką kościołów Wschodu, w których tradycji wzrastał.

To powstania świątyni przyczyniła się miejscowa mniejszość ukraińska, którzy zostali przesiedleni w te okolice w ramach akcji Wisła w latach 40. z południowo-wschodnich krańców Polski. Na zdjęciu Marii Sowisło surowe wnętrze cerkwi.

Ukraina. Odessa Mama! Czyli wspaniała podróż do Odessy na Ukrainie

Sauna na ziemi

Wideo

Materiał oryginalny: Najpiękniejsze cerkwie w Polsce. 25 urokliwych cerkwi na zdjęciach fotoreporterów i przyjaciół naszemiasto.pl - Gorlice Nasze Miasto

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3